DIAGNOSTYKA W KIERUNKU SPEKTRUM AUTYZMU

ADOS-2

To standaryzowany
Protokół Obserwacji do Diagnozy Autyzmu.
Badanie jest przeznaczone dla osób
od 12 miesiąca życia do dorosłości, z podejrzeniem ASD.
Pomaga również w zaplanowaniu terapii.

Badanie trwa od 40 do 60 minut.
W zależności od wieku i etapu rozwojowego osoby badanej,
do badania dobierany jest odpowiedni moduł.
W czasie badania diagnosta wykorzystuje różne zabawy,
aktywności, a także rozmawia z osobą badaną.
U młodszych dzieci, Rodzic jest obecny podczas badania.

Na podstawie obserwacji, diagnosta ocenia:
-język i komunikację
-wzajemność interakcji społecznych
-zabawę/wyobraźnię
-zachowania stereotypowe i sztywność zainteresowań
-inne zachowania odbiegające od normy

ADI-R

To ustrukturalizowany wywiad diagnostyczny,
który jest przeprowadzany z osobą bliską,
osoby z podejrzeniem ASD.
Może być stosowany u dzieci i dorosłych
(u osób na poziomie rozwojowym minimum 2 lat).

Test ADI-R składa się z 93 pytań,
jest podzielony na sekcje:
-jakość interakcji społecznych
-jakość komunikacji i mowy
-zakres, intensywność oraz 
złożoność zachowań stereotypowych
i ograniczonych zainteresowań

Wywiad trwa zazwyczaj od 3 do 4 godzin.
Pytania są ustrukturyzowane, odnoszą się do aktualnych sytuacji,
oraz do okresu między 4 a 5 rokiem życia.
Ważną część stanowią również pytania o „kamienie milowe”.
Badanie umożliwia zebranie istotnych informacji dotyczących
rozwoju i zachowań osoby badanej.

PRZED 3 ROKIEM ŻYCIA

• brak reakcji na imię w 12 miesiącu życia
• nie zwracanie uwagi na przedmioty, na które patrzy lub pokazuje rodzic
• brak gestów, np. „papa” w 12 m. ż.
• brak wskazywania palcem do 14 m. ż.
• małe zainteresowanie ludźmi
• brak kontaktu wzrokowego
• brak odwzajemniania uśmiechu i ekspresji twarzy rodzica
• brak prób zainteresowania rodzica, tym co ciekawi dziecko
• brak zabawy „na niby” w 18 m. ż.

U DZIECI

• dziecko wydaje się niezainteresowane innymi ludźmi lub nieświadome ich obecności
• nie lubi być dotykane, trzymane na rękach, przytulane
• w zabawie nie wchodzi w rolę, nie naśladuje
• nie używa zabawek w kreatywny sposób
• nie bawi się „na niby”, np. miska, to kapelusz
• ma trudności w rozumieniu uczuć i mówieniu o nich
• wydaje się nie słyszeć, kiedy ktoś się do niego zwraca
• unika kontaktu wzrokowego
• jego mimika twarzy jest niedostosowana do wypowiedzi
• mówi nietypowym tonem lub rytmem
• powtarza słowa lub zdania (echolalie)
• mówi o sobie w 3 osobie
• wypowiedzi są nieadekwatne do sytuacji
• rozumienie słów dosłownie
• przywiązanie do rutyny
• silne przywiązanie do przedmiotów
• wąska dziedzina zainteresowań
• specyficzne układanie zabawek
• powtarzanie ruchów np. trzepotanie rękoma na wysokości oczu
• nietypowe reakcje emocjonalne
• nieadekwatne reakcje na bodźce sensoyczne

U MŁODZIEŻY I DOROSŁYCH

• trudności w rozumieniu co myślą lub czują inni
• duży niepokój w sytuacjach społecznych
• trudności w zdobywaniu przyjaciół, preferowanie samotności
• niezamierzone bycie niemiłym lub okazywanie braku zainteresowania innym
• trudność w mówieniu o uczuciach
• branie słów dosłownie
• określona rutyna w ciągu dnia, niepokój w przypadku zmiany rutyny
• nierozumienie reguł społecznych
• niechęć do kontaktu wzrokowego, unikanie patrzenia w oczy
• zauważanie szczegółów, wzorców, dźwięków, zapachów i innych bodźców, na które inni nie zwracają uwagi
• dokładne planowanie swoich działań, potrzeba planu
• duże zainteresowanie określonymi dziedzinami
• dyskomfort, kiedy inni podchodzą zbyt blisko, unikanie dotyku